تحصیل در ترکیه برای دانشجویان ایرانی به دلیل نزدیکی جغرافیایی، تنوع دانشگاهها، امکان تحصیل در رشتههای مختلف و وجود دانشگاههای مورد تایید ایران مورد توجه قرار گرفته است. ترکیه در سالهای اخیر زیرساختهای آموزشی خود را توسعه داده و دانشگاههای دولتی و خصوصی این کشور در رشتههای مهندسی، علوم انسانی، مدیریت، معماری، پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی گزینههای متنوعی در اختیار دانشجویان قرار میدهند.
یکی از مهمترین نکات برای متقاضیانی که قصد دارند پس از فارغالتحصیلی به ایران بازگردند، بررسی فهرست دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم و وزارت بهداشت است. مرجع تایید دانشگاه بر اساس رشته تحصیلی متفاوت است؛ به این معنا که رشتههای غیرپزشکی معمولاً تحت ضوابط وزارت علوم بررسی میشوند و رشتههای علوم پزشکی باید بر اساس فهرست وزارت بهداشت بررسی شوند.
از مزایای مهم تحصیل در ترکیه میتوان به تنوع دانشگاهها، امکان انتخاب میان دانشگاههای دولتی و خصوصی، وجود برنامههای آموزشی به زبان ترکی و انگلیسی، نزدیکی به ایران و دسترسی به شهرهای دانشجویی مانند استانبول و آنکارا اشاره کرد. البته انتخاب دانشگاه باید پیش از ثبتنام با توجه به سال ورود و رشته تحصیلی انجام شود.
- وجود دانشگاههای دولتی و خصوصی با رشتههای متنوع
- امکان تحصیل در رشتههای پزشکی و غیرپزشکی
- نزدیکی ترکیه به ایران و دسترسی مناسب به شهرهای دانشگاهی
- تنوع برنامههای آموزشی در مقاطع کارشناسی، ارشد و دکتری
- وجود دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم ایران
- وجود دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت ایران در حوزه علوم پزشکی
- امکان تحصیل به زبان ترکی یا انگلیسی در برخی رشتهها
- وجود دانشگاههای معتبر در شهرهایی مانند استانبول و آنکارا
- تنوع شرایط پذیرش میان دانشگاههای مختلف
- امکان بررسی گزینههای مختلف بر اساس بودجه و سوابق تحصیلی
فهرست محتوا
دانشگاه های خصوصی ترکیه مورد تایید ایران
در فهرست دانشگاههای مورد تایید ایران، تعدادی از دانشگاههای خصوصی ترکیه نیز قرار دارند. برای دانشجویانی که قصد تحصیل در دانشگاه خصوصی دارند، توجه به این نکته ضروری است که تایید وزارت علوم و تایید وزارت بهداشت دو فهرست جداگانه هستند و قرار گرفتن یک دانشگاه در یکی از این فهرستها به معنای تایید آن برای تمام رشتهها نیست.
در میان دانشگاههای خصوصی مورد تایید، نام دانشگاههایی در استانبول و آنکارا دیده میشود. برای نمونه، دانشگاه باهچه شهیر استانبول در فهرست دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم قرار دارد و در فهرست وزارت بهداشت نیز نام آن برای حوزه علوم پزشکی دیده میشود.
برای آشنایی سریعتر با دانشگاههای خصوصی مورد تایید، موارد زیر اهمیت بیشتری دارند:
- دانشگاه بیلکنت در آنکارا
- دانشگاه کوچ در استانبول
- دانشگاه سابانجی در استانبول
- دانشگاه باهچه شهیر استانبول
- دانشگاه اوزیگین در استانبول
- دانشگاه آجیبادام در استانبول برای رشتههای علوم پزشکی
- دانشگاه آیدین استانبول برای رشتههای علوم پزشکی
- دانشگاه مدیپول استانبول برای رشتههای علوم پزشکی
- دانشگاه یدیتپه استانبول برای رشتههای علوم پزشکی
- دانشگاه باشکنت در آنکارا برای رشتههای علوم پزشکی
بنابراین هنگام انتخاب دانشگاه خصوصی، صرفاً نام دانشگاه یا شهرت آن نباید ملاک تصمیمگیری باشد. رشته، مقطع، سال ورود و فهرست وزارتخانه مربوط به همان حوزه باید بررسی شود. بهعنوان نمونه، وضعیت دانشگاه مدیپول استانبول در فهرست وزارت بهداشت اهمیت ویژهای برای متقاضیان رشتههای علوم پزشکی دارد و باید وضعیت آن برای سال ورود دانشجو بررسی شود. فهرست منتشرشده برای ۲۰۲۶–۲۰۲۷ نام این دانشگاه را در میان دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت آورده است.
لیست دانشگاه های مورد تایید وزارت علوم گروه الف (ممتاز)
دانشگاههای گروه الف وزارت علوم در دسته دانشگاههای ممتاز فهرست مورد تایید قرار میگیرند. بر اساس فهرست مورد استفاده برای سال ۲۰۲۶، دانشگاههای زیر در این گروه قرار دارند و شامل دانشگاههای دولتی و خصوصی هستند.
| ردیف | نام دانشگاه | نوع دانشگاه | شهر |
|---|---|---|---|
| ۱ | دانشگاه حاجتتپه | دولتی | آنکارا |
| ۲ | دانشگاه بیلکنت | خصوصی | آنکارا |
| ۳ | دانشگاه بغازیچی | دولتی | استانبول |
| ۴ | دانشگاه کوچ | خصوصی | استانبول |
| ۵ | دانشگاه سابانجی | خصوصی | استانبول |
| ۶ | دانشگاه فنی خاورمیانه | دولتی | آنکارا |
این دانشگاهها در میان مراکز آموزش عالی شناختهشده ترکیه قرار دارند و در رشتههای مختلفی دانشجویان بینالمللی میپذیرند. با این حال، متقاضی باید پیش از ثبتنام، آخرین فهرست وزارت علوم و شرایط مربوط به رشته و مقطع تحصیلی خود را بررسی کند.
دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم ایران گروه ب (خوب)
گروه ب شامل هفت دانشگاه است و در این فهرست هم دانشگاه دولتی و هم خصوصی دیده میشود. دانشگاه بیلکنت و دانشگاه کوچ و دانشگاه سابانجی از دانشگاههای خصوصی این گروه هستند و دانشگاههای بغازیچی، فنی استانبول، استانبول و فنی خاورمیانه در گروه دانشگاههای دولتی قرار میگیرند.
| ردیف | نام دانشگاه | نوع دانشگاه | شهر |
|---|---|---|---|
| ۱ | دانشگاه بیلکنت | خصوصی | آنکارا |
| ۲ | دانشگاه بغازیچی | دولتی | استانبول |
| ۳ | دانشگاه فنی استانبول | دولتی | استانبول |
| ۴ | دانشگاه استانبول | دولتی | استانبول |
| ۵ | دانشگاه کوچ | خصوصی | استانبول |
| ۶ | دانشگاه فنی خاورمیانه | دولتی | آنکارا |
| ۷ | دانشگاه سابانجی | خصوصی | استانبول |
برای انتخاب میان دانشگاههای این گروه، شرایط رشته موردنظر نیز اهمیت دارد. ممکن است دانشگاهی برای یک رشته انتخاب مناسبی باشد اما متقاضی در رشته دیگری به شرایط متفاوتی نیاز داشته باشد؛ بنابراین بررسی شرایط پذیرش همان رشته پیش از ارسال مدارک ضروری است.
دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم ایران گروه ج (متوسط)
گروه ج در فهرست منتشرشده وزارت علوم شامل ده دانشگاه است و ترکیبی از دانشگاههای دولتی و خصوصی را در بر میگیرد. این گروه شامل دانشگاههای آنکارا، باهچهشهیر، چوکوروا، دوکوز ایلول، اژه، قاضی، استانبول جراحپاشا، مرمره، اوزیگین و فنی ییلدیز است.
| ردیف | نام دانشگاه | نوع دانشگاه | شهر |
|---|---|---|---|
| ۱ | دانشگاه آنکارا | دولتی | آنکارا |
| ۲ | دانشگاه باهچهشهیر | خصوصی | استانبول |
| ۳ | دانشگاه چوکوروا | دولتی | آدانا |
| ۴ | دانشگاه دوکوز ایلول | دولتی | ازمیر |
| ۵ | دانشگاه اژه | دولتی | ازمیر |
| ۶ | دانشگاه قاضی | دولتی | آنکارا |
| ۷ | دانشگاه استانبول جراحپاشا | دولتی | استانبول |
| ۸ | دانشگاه مرمره | دولتی | استانبول |
| ۹ | دانشگاه اوزیگین | خصوصی | استانبول |
| ۱۰ | دانشگاه فنی ییلدیز | دولتی | استانبول |
قرار گرفتن دانشگاه در گروه ج به معنای غیرمعتبر بودن مدرک نیست. این دستهبندی مربوط به نظام گروهبندی وزارت علوم برای ارزشیابی دانشگاههاست و متقاضی باید علاوه بر گروه دانشگاه، شرایط مربوط به مقطع و رشته تحصیلی خود را نیز بررسی کند.
دانشگاههای دولتی ترکیه مورد تایید وزارت بهداشت ایران
برای رشتههای علوم پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و رشتههای مرتبط، مرجع بررسی دانشگاه وزارت بهداشت است. فهرست معتبر برای ورودیهای ۲۰۲۶–۲۰۲۷ بر اساس اعلام وزارت بهداشت، همان فهرست سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ است که برای ورودی سال تحصیلی ۲۰۲۷–۲۰۲۶ اعتبار داده شده است.
دانشگاههای دولتی ترکیه که در این فهرست قرار دارند، شامل مراکز آموزشی شناختهشدهای در استانبول، آنکارا، ازمیر، ارزروم و سامسون هستند. فهرست منتشرشده ۱۰ دانشگاه دولتی را در بر میگیرد.
- دانشگاه استانبول
- دانشگاه آنکارا
- دانشگاه اژه
- دانشگاه حاجتتپه
- دانشگاه دوکوز ایلول
- دانشگاه کاتب چلبی ازمیر
- دانشگاه قاضی
- دانشگاه مرمره
- دانشگاه آتاتورک
- دانشگاه ۱۹ مایس
در انتخاب دانشگاه پزشکی، تنها مورد تایید بودن دانشگاه کافی نیست و باید مشخص شود که رشته موردنظر و مقطع تحصیلی نیز با شرایط اعلامشده هماهنگ است. بهخصوص برای رشتههای علوم پزشکی، مقررات ارزشیابی میتواند جزئیات متفاوتی داشته باشد.
دانشگاه های خصوصی استانبول مورد تایید وزارت بهداشت ایران
در فهرست وزارت بهداشت برای ترکیه، چند دانشگاه خصوصی استانبول نیز قرار دارند. طبق فهرست معتبر برای ورودیهای ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دانشگاههای آجیبادام، باهچهشهیر، آیدین، کوچ، مدیپول و یدیتپه از دانشگاههای خصوصی استانبول در این فهرست هستند. دانشگاه باشکنت نیز در فهرست وزارت بهداشت قرار دارد، اما در آنکارا واقع شده است.
- دانشگاه آجیبادام استانبول
- دانشگاه باهچهشهیر استانبول
- دانشگاه آیدین استانبول
- دانشگاه کوچ استانبول
- دانشگاه مدیپول استانبول
- دانشگاه یدیتپه استانبول
- دانشگاه باشکنت آنکارا
- دانشگاه استانبول
- دانشگاه مرمره استانبول
- دانشگاه حاجتتپه آنکارا
در این فهرست، چند دانشگاه خصوصی استانبول برای متقاضیان رشتههای پزشکی و پیراپزشکی اهمیت زیادی دارند. با این حال، هنگام ثبتنام باید سال شروع تحصیل، رشته و مقطع دقیق بررسی شود؛ زیرا فهرستهای وزارتخانهها ممکن است برای سالهای مختلف تغییر کنند.
برای متقاضیانی که از طریق پذیرش تحصیلی ترکیه اقدام میکنند، بهتر است وضعیت تایید دانشگاه پیش از پرداخت شهریه و نهایی کردن ثبتنام بررسی شود. تایید یک دانشگاه برای وزارت بهداشت به معنای تایید همان دانشگاه برای تمام رشتههای غیرپزشکی توسط وزارت علوم نیست و این دو مسیر باید از یکدیگر جدا شوند.
نتیجهگیری
انتخاب دانشگاه مورد تایید در ترکیه برای دانشجوی ایرانی که قصد بازگشت به ایران یا استفاده از مدرک تحصیلی در داخل کشور را دارد، اهمیت زیادی دارد. وزارت علوم و وزارت بهداشت فهرستهای جداگانهای دارند و نمیتوان وضعیت یک دانشگاه را بدون توجه به مرجع ارزشیابی و رشته تحصیلی مشخص کرد.
در فهرست وزارت علوم ترکیه، دانشگاهها در گروههای الف، ب و ج قرار گرفتهاند و این گروهبندی در انتخاب دانشگاه برای رشتههای غیرپزشکی اهمیت دارد. در مقابل، دانشجویان رشتههای علوم پزشکی باید فهرست وزارت بهداشت را بررسی کنند و مطمئن شوند دانشگاه موردنظر برای سال ورود آنها در فهرست معتبر قرار دارد.
سوالات متداول
آیا تمام دانشگاههای ترکیه مورد تایید ایران هستند؟
خیر. دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم و وزارت بهداشت در فهرستهای مشخصی قرار دارند و این فهرستها باید پیش از انتخاب دانشگاه بررسی شوند.
آیا تایید وزارت علوم با تایید وزارت بهداشت تفاوت دارد؟
بله. وزارت علوم عمدتاً مرجع ارزشیابی مدارک رشتههای غیرپزشکی است، در حالی که رشتههای علوم پزشکی تحت ضوابط وزارت بهداشت بررسی میشوند.
آیا دانشگاههای خصوصی ترکیه مورد تایید ایران هستند؟
بله. تعدادی از دانشگاههای خصوصی ترکیه در فهرست وزارت علوم و تعدادی نیز در فهرست وزارت بهداشت قرار دارند، اما وضعیت هر دانشگاه باید در فهرست مربوط به همان رشته و سال تحصیلی بررسی شود.




